Kısa cevap: Reaktif ceza, kurulu gücü 50 kVA ve üzeri bir abonelikte bir fatura dönemindeki endüktif reaktif enerji aktif enerjinin %20’sini ya da şebekeye verilen kapasitif reaktif enerji %15’ini aştığında faturaya yansıyan reaktif enerji bedelidir. Sınır aşılınca aşan kısım değil, ölçülen reaktif enerjinin tamamı faturalanır. Çözüm, cezanın hangi yönden geldiğini bulmak ve kompanzasyonu o yöne göre düzeltmektir.
Önce yön: endüktif mi, kapasitif mi?
Faturadaki endüktif ve kapasitif değerleri aktif tüketime bölmek sorunun yönünü hemen gösterir. Endüktif oran yüksekse kompanzasyon yetersizdir ya da devreden çıkmış kademeler vardır. Kapasitif oran yüksekse yük düştüğünde devrede kalan kondansatörler, boşta trafo, uzun kablolar veya yoğun LED aydınlatma ve elektronik yük sorunu yaratıyordur. Değerlerinizi kompanzasyon hesaplama aracına yazarak kendiniz de görebilirsiniz.
En sık görülen nedenler
- Kondansatörlerin zamanla kapasite kaybetmesi ya da şişmesi
- Yanmış sigorta veya yapışmış kontaktör nedeniyle çalışmayan kademe
- Akım trafosunun yanlış fazda ya da ters bağlı olması, röledeki yanlış C/k ayarı
- Tesise yeni makine, sürücü veya GES eklenmesine rağmen panonun aynı kalması
- Harmonik nedeniyle aşırı ısınan, ömrü kısalan kondansatörler
- Mesai dışında ve hafta sonunda kapasitif tarafa geçen şebeke
Nasıl çalışıyoruz?
Son 3 - 6 ayın faturalarıyla ön değerlendirme yapar, sonra gerekirse panoya enerji analizörü bağlayıp birkaç günlük yük, güç katsayısı ve harmonik verisi toplarız. Çözüm bazen yalnızca röle ayarı ve birkaç kondansatör değişimidir, bazen kademe yapısının yeniden kurulması ya da şönt reaktör eklenmesidir. Devreye almadan sonraki ilk faturalarda oranları birlikte kontrol ederiz.
Fiyat almak için arayın ya da WhatsApp’tan yazın.
Reaktif Ceza Çözümü hakkında sık sorulanlar
Reaktif ceza neden geldi, panomuz var?
Pano olması yetmez; kademelerin çalışıyor, kondansatörlerin kapasitesinin yerinde ve rölenin doğru ayarlı olması gerekir. Sık görülen neden, zamanla kapasite kaybeden kondansatörler ve yanmış sigortalardır. Kapasitif ceza ise çoğu zaman yük düşükken devrede kalan kondansatörlerden gelir.
Reaktif ceza geriye dönük iade edilir mi?
Doğru ölçülüp faturalanmış reaktif bedel, pano sonradan düzeltilse de geri alınmaz; düzeltmeden sonraki dönemlerde bedel çıkmaz. İki durum farklıdır: sayaç arızası, yanlış okuma ya da yanlış çarpan gibi bir ölçüm veya faturalama hatası varsa dağıtım şirketine itiraz edebilirsiniz. Ayrıca bir takvim yılındaki ilk ihlalin bedeli faturada gösterilir ve aynı faturada düşülür.
Reaktif sınırlar nedir?
Kurulu gücü 50 kVA ve üzeri aboneliklerde bir fatura dönemindeki endüktif reaktif enerjinin aktif enerjiye oranı %20, şebekeye verilen kapasitif reaktif enerjinin oranı %15 sınırını aşarsa reaktif enerji bedeli faturaya yansır. 50 kVA altında sınırlar %33 ve %20’dir; mesken, aydınlatma, tek fazlı ve kurulu gücü 15 kW’a kadar aboneler muaftır.