Sıkça sorulan sorular

Reaktif ceza, kurulu gücü 50 kVA ve üzeri bir abonelikte bir fatura dönemindeki endüktif reaktif enerjinin aktif enerjiye oranı %20’yi ya da şebekeye verilen kapasitif reaktif enerjinin oranı %15’i aştığında faturaya yansıyan reaktif enerji bedelidir. Sınır aşılınca ölçülen reaktif enerjinin tamamı faturalanır. Doğru boyutlanmış ve bakımlı bir kompanzasyon panosu bu oranları sınırların altında tutar.

Kurulu gücü 15 kW’ın üzerindeki üç fazlı ticari, sanayi ve tarımsal aboneliklere uygulanır. Kurulu güç 50 kVA ve üzeriyse sınırlar endüktif %20, kapasitif %15; 50 kVA altındaysa endüktif %33, kapasitif %20’dir. Mesken, aydınlatma, tek fazlı ve kurulu gücü 15 kW’a kadar olan aboneler muaftır.

Sınır aşıldığında dönem boyunca ölçülen reaktif enerji (kVArh) birim fiyatla çarpılır; iki sınır birden aşılırsa yüksek olan değer esas alınır. Birim fiyat 4 Nisan 2026’dan itibaren 3,493698 TL/kVArh’tir (vergiler hariç). Takvim yılındaki ilk ihlal faturada gösterilip aynı faturada düşülür.

Endüktif reaktif tüketimi (kVArh) aktif tüketime (kWh) bölüp 100 ile çarpın; kapasitif oran için aynı işlemi kapasitif değerle yapın. Sitedeki kompanzasyon hesaplama aracı bunu sizin yerinize yapar ve sınırla karşılaştırır.

En sık nedenler kapasitesi düşmüş ya da şişmiş kondansatörler, yanmış sigortalar, yanlış bağlanmış akım trafosu, yanlış röle ayarı ve tesise sonradan eklenen yüklerdir. Ceza kapasitif taraftan geliyorsa yük düşükken devrede kalan kondansatörler ya da LED, UPS gibi yükler sorumludur.

Kapasitif ceza, şebekeye kapasitif reaktif güç verildiğinde oluşur: yük düştüğünde devrede kalan kondansatörler, uzun kablolar, boşta çalışan trafolar ve yoğun LED aydınlatma, bilgisayar ve UPS yükleri başlıca nedenlerdir. Çözüm röle ayarı, şönt reaktör ya da SVC’dir.

Gereken güç Qc = P × (tan φ1 − tan φ2) formülüyle bulunur. Örneğin 200 kW ortalama yükte cos φ’yi 0,80’den 0,99’a çıkarmak için yaklaşık 122 kVAr gerekir. Kademe yapısı ve filtre ihtiyacı için ölçüm önerilir.

Toplam kVAr gücü, kademe sayısı, harmonik filtre (reaktör) ihtiyacı, şönt reaktör ya da SVC gerekip gerekmediği, bileşen markası ve pano gövdesi fiyatı belirler. Bu yüzden teklif fatura ve gerekiyorsa ölçüm verisi görüldükten sonra projeye özel hazırlanır.

Son 3 - 6 ayın faturası (aktif, endüktif, kapasitif tüketim), trafo ya da sözleşme gücü, tesisin çalışma düzeni ve varsa mevcut panonun fotoğrafı yeterlidir. Faturanın fotoğrafını WhatsApp’tan da gönderebilirsiniz.

Panonun ana dağıtıma bağlanması için kısa bir enerji kesintisi gerekir. Bu kesinti üretimi etkilemeyecek bir zamana, çoğu zaman mesai dışına planlanır.

Genel öneri yılda en az bir kezdir; harmonikli, tozlu ya da sıcak ortamlarda daha sık bakım gerekir. Faturadaki oranlar yükselmeye başladıysa bakımı beklemeden yapmak gerekir.

Başlıca nedenler harmonik akımlar, şebeke geriliminin kondansatörün anma geriliminin üstüne çıkması, yüksek pano içi sıcaklık ve çok sık devreye girip çıkmadır. Şişen kondansatör değiştirilirken neden de giderilmelidir; aksi halde yenisi de kısa sürede bozulur.

Frekans sürücüleri, UPS’ler, doğrultucular ve benzeri elektronik yüklerin oranı yüksekse ya da kondansatörler erken bozuluyorsa harmonik ölçümü yapılmalıdır. Ölçüme göre reaktörlü (detuned) kademe ya da aktif harmonik filtre kullanılır.

Güneş enerjisinden karşılanan tüketim kadar şebekeden çekilen aktif enerji azalır, ama tesisin reaktif ihtiyacı aynı kalır; oran büyüdüğü için sınır aşılır. Akım trafosunun GES bağlantısından sonra yanlış noktada kalması da röleyi yanıltır. Çözüm ölçüm, röle bağlantısının düzeltilmesi ve kompanzasyonun yeniden boyutlandırılmasıdır.

Türkiye’nin 81 ilinde keşif, montaj, bakım ve ölçüm hizmeti veriyoruz. Her ilin ve 30 büyükşehrin ilçelerinin ayrı sayfası, dağıtım şirketi ve sanayi bölgeleri bilgisiyle Bölgeler sayfasındadır.