Bursa’da çatısına GES kuran bir fabrikada reaktif ceza neden artabilir?
GES gündüz aktif enerjinin bir kısmını karşıladığı için şebekeden çekilen aktif enerji azalır, motorların ihtiyaç duyduğu reaktif enerji ise yine şebekeden gelir; sonuçta faturadaki reaktif oran yükselir. Bursa’da kalıp, otomotiv yan sanayi ve tekstil tesislerinin geniş çatıları GES için uygun alanlardır ve Nilüfer’deki Fethiye OSB gibi bölgelerde çatı santralleri devreye alınıyor. GES’i devreye alıp kompanzasyonu eski ayarıyla bırakan bir fabrika, farkı çoğu zaman ilk faturada görür.
Çözüm kondansatör eklemek değil, ölçüm noktasını ve rölenin çalışma mantığını GES’e göre yeniden kurmaktır. Röle akım bilgisini GES bağlantısının tüketim tarafından alırsa yalnız tüketimi görür, şebekeyle alışverişi göremez. Verilen ve çekilen enerjiyi ayırt edebilen, dört bölgede çalışan reaktif güç kontrol röleleri bu yüzden GES’li tesislerde öne çıkar. Mekanizmanın ayrıntısı GES sonrası reaktif ceza yazısında anlatılıyor.
Hafta sonu ve bayram tatillerinde üretim dururken GES çalışmaya devam eder; bu saatlerde tesis şebekeye enerji verirken sabit bağlı kondansatörler kapasitif yönde etki yapabilir. GES kompanzasyonu tasarımında bu tatil profili de hesaba katılmalıdır.
Bursa’daki deri ve arıtma tesislerinde kompanzasyon neden ayrı ele alınır?
Deri işleyen tesislerde yük, partiler halinde dönen dolapların ve gün boyu çalışan arıtma ekipmanının birleşiminden oluştuğu için reaktif ihtiyaç hem dalgalı hem kesintisizdir. Bursa Deri İhtisas ve Karma OSB, ham deri işleyen tabakhaneleri ve bölgenin ortak atık su arıtma tesisini bir arada barındırır. Dolap motorları parti başında yüksek kalkış akımı çeker, arıtmadaki havalandırma blowerları ve pompalar ise gece gündüz devrede kalır.
Bu karışımda az sayıda büyük kademeyle kurulmuş bir pano ya fazla ya eksik kompanzasyon yapar. Küçük adımlı kademeler ve parti döngüsüne uygun röle gecikme ayarı daha dengeli bir oran verir. Sürücülü blowerlar harmonik ürettiği için kondansatörlerin reaktörlü olması gerekebilir. Havalandırma blowerları çözünmüş oksijen ihtiyacına göre hız değiştirdiğinde arıtmanın yükü de gün içinde kayar; sabit gecikme ayarlı bir röle bu profili yakalamakta zorlanır.
Nemli ve kimyasal buharlı ortam bağlantı noktalarında korozyonu, harmonik ve sıcaklık ise kondansatörlerde kapasite kaybını hızlandırır. Periyodik ölçümde gücü düşen hücrelerin kondansatör ve röle değişimi ile yenilenmesi, panonun hesaplanan gücü gerçekten verdiğinden emin olmayı sağlar.
Bursa’da kompanzasyon ihtiyacı hangi sektörlerde yoğun?
Bursa ilinde reaktif güç ve harmonik konusu en çok şu sektörlerde karşımıza çıkar:
- otomotiv
- otomotiv yan sanayi
- tekstil
- makine
- mobilya
- gıda işleme
Bursa organize sanayi bölgeleri
Bursa ilinde OSBÜK kayıtlarına göre 17 organize sanayi bölgesi faaliyette; alanı en büyük olanlar şunlar:
- Bursa Organize Sanayi Bölgesi
- Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi
- Nilüfer Organize Sanayi Bölgesi
- Bursa Teknoloji (TEKNOSAB) Organize Sanayi Bölgesi
- İnegöl Mobilya Ağaç İşleri İhtisas ve Karma Organize Sanayi Bölgesi
- Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi
OSB içindeki tesislerde elektrik çoğu zaman OSB’nin kendi şebekesi üzerinden dağıtılır; reaktif ölçüm ve bedel uygulaması için OSB yönetiminin elektrik tarifesine de bakmak gerekir.
Reaktif ceza Bursa ilinde nasıl hesaplanır?
Bursa ilinde reaktif enerji Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş. (UEDAŞ) sayaçlarıyla ölçülür ve faturalanır. Sınırlar Türkiye genelinde aynıdır: 50 kVA ve üzeri abonelikte endüktif reaktif aktif enerjinin %20’sini, kapasitif reaktif %15’ini aşarsa ölçülen reaktifin tamamı bedel olarak faturaya yansır. Kendi oranınızı kompanzasyon hesaplama aracıyla görebilir, sınırların nasıl okunduğunu endüktif ve kapasitif sınırlar yazısında, muafiyet ve itiraz yollarını reaktif ceza rehberinde bulabilirsiniz.
Bursa’da kompanzasyon panosu fiyatı neye göre değişir?
Fiyatı panonun kVAr gücü ve kademe sayısı, harmonikli tesislerde gereken reaktörlü yapı ve ölçümün AG mi OG mi olduğu belirler; kesin teklif faturanızdaki değerlerden yapılan ön boyutlandırma ve keşifle netleşir. OSB içindeki tesislerde OSB’nin bağlantı şartları da tasarıma girer. Bursa için teklife ekibin ulaşım planı da eklenir. Maliyetin büyük kısmını kondansatörler, reaktif güç rölesi ve gerekiyorsa harmonik filtre oluşturur; kVAr bandına göre tutarlar kompanzasyon panosu fiyatları yazısında.
Bursa’da iklim pano tasarımını nasıl etkiler?
Bursa ovası ve Marmara kıyısında yüksek nem, sanayi bölgelerinde ise metal ve tekstil tozu bulunur; pano fanlarında filtre ve kışın yoğuşmaya karşı ısıtıcı rezistans birlikte kullanılmalıdır. Gemlik ve Mudanya kıyısındaki tesislerde tuzlu havaya uygun gövde kaplaması ayrıca seçilmelidir.
Son güncelleme:
